ಪೊಂಗಲು

ಸಂಕ್ರಾಂತಿ  ಅಂದರೆ ಪೊಂಗಲು, ಪೊಂಗಲು ಅಂದ್ರೆ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ. ಕಾರ ಪೊಂಗಲು ಮತ್ತು ಸಿಹಿ ಪೊಂಗಲು -ಎರಡೂ ನಾಲಿಗೆಗೆ ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚು. ಹಾಗಾದರೆ ಪೊಂಗಲಿಗೆ ಹಾಗೆ ಹೇಳಲು ಕಾರಣವೇನು?

ಇದು ಕನ್ನಡದ್ದೇ ಆದ ಪದ. ಅದನ್ನು ಹೀಗೆ ಬಿಡಿಸಬಹುದು

ಪೊಂಗು+ಇಲು = ಹಿಗ್ಗಿದ ವಸ್ತು(ಹಿಗ್ಗಿದ್ದು), ಕುದಿದ ವಸ್ತು(ಕುದಿದ್ದು), ಅರಳಿದ ವಸ್ತು(ಅರಳಿದ್ದು)
poṅgu to boil over, burst open, expand, open, blossom, swell, be elated, exult, be overjoyed (DED 4469)

ಪೊಂಗಲು ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಬಳಸುವ ಬೇಳೆ ಮತ್ತು ಅಕ್ಕಿಯನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕುದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಅಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಬೇಳೆ ಊದಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ(expand,swell). ಬೇರೆ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ ಅಕ್ಕಿ/ಬೇಳೆ ಅರಳುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿಯೇ ಇದಕ್ಕೆ ಪೊಂಗಲು ಎಂಬ ತಕ್ಕ ಹುರುಳುಳ್ಳ ಪದವನ್ನ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ.

ಆಡುಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಅದು ಪೊಂಗಿಲು/ಪಂಗಲು/ಪಂಗ್ಲು/ಪೊಂಗ್ಲು ಎಂದೆಲ್ಲಾ ಮಾರ್ಪಾಗಿದೆ.