ಸಲ್ಮೊರೆ

ಮಯ್ಸೂರು, ಮಂಡ್ಯ ಮತ್ತು ಚಾಮರಾಜನಗರದ ಕಡೆ ಈ ಪದ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ, ಹೆಣ್ಣು ಇಲ್ಲವೆ ಗಂಡು ಮದುವೆಯಾಗುವಾಗ ಈಗಿರುವ ನಂಟಿನ ಒಳಗೆ ಅಂದರೆ ಸೋದರ ಮಾವನನ್ನೊ ಇಲ್ಲವೆ ಸೋದರಮಾವನ/ಸೋದರತ್ತೆ ಮಗನನ್ನೊ ಮದುಯಾಗುವುದುಂಟು. ಇದಕ್ಕೆ ’ಸಲ್ಮೊರೆ ಸರಿಯಾಗಿದೆ’ ಅಂತ ಹೇಳ್ತಾರೆ ಅಂದರೆ ಅವರಲ್ಲಿ ಅಣ್ಣ-ತಂಗಿಯ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲ ಗಂಡ-ಹೆಂಡಿರಾಗಬಹುದು ಅಂತ ಅರ್ಥ. ಆದರೆ ಹೆಣ್ಣಿಗೆ/ಗಂಡಿಗೆ ದೂರದ ನಂಟಿನ ಕಡೆಯುವರ ಜೊತೆ ಮದುವೆಯಾಗುವ ಕುಳ್ಳಿಹ(ಸಂದರ್ಬ) ಒದಗಿ ಬಂದಾಗ ಇದು ಗೋಜಲಾಗುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನ ದೊಡ್ಡವರು ಸರಿಯಾಗಿ ಹೊಂದಿಸಿ/ಲೆಕ್ಕಚಾರ ನೋಡಿ ಆಮೇಲೆ ’ಸಲ್ಮೊರೆ’ ಸರಿಯಾಗಿದಿಯೊ ಇಲ್ಲವೊ ಅಂತ ಹೇಳ್ತಾರೆ.

ಬಿಡಿಸುವಿಕೆ:
ಸಲ್ಮೊಱೆ = ಸಲ್+ಮೊಱೆ = ಸಲ್ಮೊರೆ

ಸಲ್ಲುವ ’ಮೊಱೆ’ಯೇ ಸಲ್ಮೊಱೆ. ಅಂದರೆ ’ಸಲ್ಲುವ ನಂಟು’/ಸಲ್ಲುವ ಸಂಬಂದ/ಒಪ್ಪತಕ್ಕ ಸಂಬಂದ ಅಂತ ಹುರುಳು ಬರುತ್ತದೆ.
Ka. sal (sand-) to enter, engage in, associate oneself to, agree to, accrue, arise, enter upon a course, pass, be current, be in use, pass by general consent, be valid, proper or fit, become agreeable [DED 2781 ]
Ka. moṟe a turn, time, (K.2) propriety, virtue; relationship; (Hav.) mare relationship
[DED 5015 ]

ಬಳಕೆಗಳು:-
೧. ಅವನು ಮೊಱೆಯಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಮೊಮ್ಮಗನಾದರೂ ನನಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬುದ್ದಿವಂತ.
೨. ನಮ್ಮ ಮೊಱೆಯವರಲ್ಲೇ ನಮ್ಮನ್ನು ಕಂಡರೆ ಹೆಚ್ಚು ಹೊಟ್ಟೆಕಿಚ್ಚು.